در حال ساختن آینده‌ایم

روابط خانوادگی از بین رفته و ۴ راهکار برای بازسازی

0 8

رابطه سرد با خانواده برای شما عذاب آور است ولی شما می‌توانید مانع آسیب رسیدن به روابط خانوادگی خود شوید و یا در صورت آسیب به آن، این وضعیت را کنترل کنید.

وقتی عضوی به انتخاب خودش خانواده را ترک می‌کند، ممکن است دلتان برای او تنگ شود و دچار احساس ناخوشایند ترس، نگرانی، غم، خشم و نا امیدی شوید بخصوص اگر هیچ امیدی به بازگشت او نداشته باشید. در این صورت، غم جدایی و از هم پاشیدگی خانواده ممکن است دردناک‌تر و پیچیده‌تر از غم از دست دادن یک عزیز باشد.

پس چرا افراد رابطه‌های خود را با خانواده‌شان قطع می‌کنند و جدا می‌شوند؟ آیا راهی برای کنار آمدن با این شرایط وجود دارد؟

محققین چهار نکته مهم درباره جدایی خانوادگی یافته‌اند.

البته تحقیقاتی زیادی در این زمینه انجام نشده است چون این موضوع واقعا پیچیده است. بسیاری از افراد علاقه‌ای ندارند که درباره از هم پاشیدن روابط خانوادگی خود حرف بزنند. با این وجود، محققین اخیرا بیشتر به این موضوع و بخصوص جدایی و دوری بین والدین و فرزندان بزرگسال پرداخته‌اند و اطلاعات اندکی پیدا کرده‌اند.

جدایی بین والدین و فرزندان چیزی فراتر از یک اتفاق ساده است

وقتی به اخبار یا فیلم های تلویزیونی، مکالمات روزانه و عادی خود، و حتی در لابه لای گله‌هایمان از تعطیلات آخر هفته نگاه می‌اندازیم، تصور می‌کنیم که به عنوان یک خانواده، زمان زیادی را با همدیگر در خانه صحبت می‌کنیم و درنتیجه خیال می‌کنیم همه خانواده‌ها تقریبا بی عیب و نقص هستند. حتی اگر اختلاف‌هایی هم بین آنها وجود داشته باشد.

یک نظرسنجی جامع از بین تمام دانشجویان دانشگاه‌های شمال آمریکا نشان می‌دهد که حدود 17 درصد این دانشجویان، جدایی خانوادگی را تجربه کرده‌اند و از یکی از مهم‌ترین اعضای خانواده، عمدتا پدر خانواده جدا شده‌اند. ولی نظرسنجی از افراد با سنین بالاتر (والدین) نشان می‌دهد که حدود 12 درصد والدین، جدایی از فرزندان شان را تجربه کرده‌اند.

قطع ارتباط با خانواده اگرچه همیشه بد نیست اما تا جایی که می توان باید از آن پیشگیری کرد.

معمولا فرزندان، خودشان انتخاب می‌کردند که ارتباط خود را با خانواده قطع کنند درحالی که تنها 5 الی 6 درصد والدین باعث این جدایی شدند و از فرزندان خود خواستند که از آنها دور شوند.

دلیل این مسئله ممکن است این باشد که رابطه فرزندی، از دیدگاه والدین همیشه قوی‌ترین و قدرتمندترین رابطه و وابستگی است. اما بر خلاف والدین، فرزندان وقتی به بلوغ می‌رسند و ازدواج می‌کنند و صاحب فرزند می شوند، پیوندهای عاطفی و مسئولیت‌های آنها متوجه خانواده جدید خودشان می‌شود و دیگر تعهد عاطفی قوی به والدین خود ندارند.

2. روابط خانوادگی نیازمند “خانواده” بودن است!

والدین معمولا به دلیل اینکه از روابط صمیمی دیگر فرزندان خود راضی و خوشنود نیستند، آنها را از خود طرد می‌کنند.

در موارد نادری که والدین فرزندان خود را طرد می‌کنند، عمده ترین دلیل این است که آنها با سایر افرادی که رابطه صمیمی و نزدیکی با فرزندان‌شان دارند مانند همسر، نامزد، یا والدین ناتنی‌، مشکل دارند.

احتمالا حسادت، یکی از آسیب های بنیادینی است که افراد، خود به خانواده می زنند و باعث فروپاشی آن می شوند.

کمتر پیش می آید که والدین به دلایلی مانند خودخواهی یا قدرنشناسی فرزندان، آنها را از خودشان دور کنند. این مطالعات بر روی نزدیک به 200 شرکت کننده در یک نظرسنجی انجام شد که هم والدین و هم فرزندانی در این تحقیق حضور داشتند که تجربۀ جدایی از اعضای خانواده را داشتند. البته یادتان باشد که این مطالعه، تمام دلایل جدایی بین والدین و فرزندان را شامل نمی شود.

3. سوءاستفاده یا عدم تایید از دلایل فروپاشی روابط خانوادگی است

فرزندان معمولا به دلایلی مانند سوءاستفاده، رفتارهای کینه‌جویانه و یا عدم تایید و بی‌اهمیتی والدین نسبت به آنها، ارتباط خود را با والدین قطع می‌کنند.

معمولا دلایل بسیار متفاوتی برای جدایی و قطع ارتباط از سوی فرزندان گزارش می‌شود که برخی از آنها به این شکل است:

  • سوءاستفاده و آزار جسمی، روحی و همچنین جنسی در زمان کودکی
  • رفتارهای آزار دهنده‌ای مانند خشم، آسیب زدن، بی‌احترامی، نفرت و بی‌تفاوت بودن.
  • حس کمبود یا فقدان حمایت از انتخاب‌های مهم زندگی، روابط، ناتوانی‌ها و سایر نیازهای مهم زندگی.
بیشتر بخوانید
زورگویی شما را قوی می‌کند یا همواره ضعیف‌تر و شکننده‌تر؟
حس حقارت، کمبود و ناتوانی ها از علل فروپاشی روابط خانوادگی است.

یکی از شرکت کنندگان در این نظرسنجی با لحن تلخی گفت: «دردی که در سینه سنگین شده است بخاطر گذشته‌ای است که هرگز نگذشت، هرگز به آشتی ختم نشد، هرگز مورد بحث و گفتگو قرار نگرفت، هیچ وقت برای آن کسی عذرخواهی نکرد، هرگز درک و فهمیده نشد. هیچ وقت. امیدوارم که بتوانم آن را پشت سر بگذارم ولی هیچ وقت نمی گذرد.»

4. جدایی تا ابد دوام نمی آورد

برخلاف اینکه بیشتر فرزندان به خودشان اعتماد داشتند که هیچ وقت به سمت خانواده خود برنخواهند گشت و با پدر و مادری که از آنها جدا شده بودند، آشتی نخواهند کرد، ولی والدین چنین حسی نداشتند.

اما در واقعیت اوضاع به شکل دیگری است. یک تحقیق معتبر و اساسی که در زمینه طلاق عاطفی یا جدایی فرزندان از خانواده خود انجام شده است، گزارش می‌دهد که تنها میزان کمی از این قطع ارتباط‌ها تا آخر عمر به همان شکل باقی مانده‌اند بخصوص وقتی این جدایی بین دختر و مادر باشد.

مثلا تنها 29 درصد از فرزندانی که رابطه خود را با مادر قطع کرده اند، تا ابد می‌توانند به همین شکل و در این جدایی زندگی کنند. بیشتر آنها فقط دوره‌هایی از جدایی و قطع ارتباط و قهر و آشتی‌ها را تجربه کرده‌اند و باز به سمت مادر خود برگشته‌اند.

چطور پیوندهای آسیب دیده خانوادگی را احیا کنیم

حال، ما با شناخت و آگاهی از جدایی و دوری از خانواده، چطور می‌توانیم چنین شرایطی را مدیریت کنیم؟ بسیاری از افراد بخصوص والدین عمیقا خواهان آشتی و برقراری ارتباط دوباره با فرزندان خود هستند.

در ادامه چند نکته و مطلب بیان می‌کنیم تا با کمک آنها بتوانید روابط خانوادگی خود را نجات بدهید:

وقتی در شرایط جدایی قرار می‌گیرید، بپذیرید که نمی‌توانید این شرایط را کنترل کنید ولی برای هر پیشنهاد یا شانس‌ مجدد آماده باشید.

کاش یک فرمول جادویی وجود داشت که می‌توانستم آن را در اختیار شما بگذارم تا دوباره به هم برسید. اما حقیقت این است که روابط صمیمی و عاطفی مخصوصا روابط نزدیک خانوادگی آنقدر پیچیده هستند که برای من تقریبا غیر ممکن است که به شما اطمینان بدهم که آشتی و پیوند دوباره امکان پذیر خواهد بود.

دکتر جید وو روانشناس بالینی و تولیدکننده پادکست “روانشناس دانا”

و چون این رابطه دو طرف دارد، اولین چیزی که باید آن را درک کنید و بپذیرید این است که شما همیشه نمی‌توانید نتیجه این اتفاق را کنترل کنید.

البته گفتن این حرف راحت‌تر از عمل کردن به آن است و شما به سادگی نمی‌توانید این عدم کنترل را بپذیرید.

اگر قلب شما در اوج احساس و محبت به شوق بیاید، قطعا کاری هم از دستتان برمی‌آید. در واقع، شما می‌توانید با شناخت و درک وظیفه و مسئولیت خود نسبت به این اتفاق و دلسوزی برای کسی که از دستش داده‌اید و همچنین برای خودتان، آرامش درونی‌تان را به دست بیاورید.

اگر شما بتوانید این حقیقت را بپذیرید، آنگاه اگر فردی که قصد جدایی دارد به شما پیشنهاد یا فرصتی بدهد، برای پذیرفتن آن آمادگی خواهید داشت. پیشنهاد یا فرصتی که ممکن است بعد از تصمیم به جدایی مطرح شود. چون شما دیگر از این واقعیت آگاه هستید که چطور افراد بین دوره های آشتی و جدایی در نوسان هستند.

پس اگر فرصتی برای آشتی و رابطه مجدد پیدا کردید از آن استقبال کنید، آن را بپذیرید و خودتان را تغییر بدهید.

شما می توانید به تدریج روابط خانوادگی از هم گسیخته را دوباره بازیابی کنید.

اگر عضوی از اعضای خانواده از شما دور شد ولی شما فرصتی برای آشتی و ارتباط دوباره پیدا کردید، چه باید بکنید؟ یا اگر تا کنون هرگز از خانواده و والدین خود جدا نشده‌اید ولی به خاطر آسیب های زیادی که ممکن است از آنها ببینید، احتمال دارد رابطه خود را با آنها قطع کنید، چه کار خواهید کرد؟

جلوگیری از آسیب رسیدن به روابط خانوادگی و یا تقویت آنها، هر دو به یک اندازه و به یک شکل نیاز به تلاش و توجه دارد. وقتی ما با دلایل دوری و قطع ارتباط فرزندان از خانواده، مانند نداشتن تایید خانواده، آگاه نبودن از یک ضربه روحی در گذشته، رفتارهای آسیب زننده مانند کنترل و قضاوت و… آشنا باشیم می توانیم این رفتارهای زننده را با مهندسی معکوس مدیریت کنیم یعنی برخلاف آنها رفتار کنیم.

بیشتر بخوانید
چطور یک مشاور خوب برای خود پیدا کنیم؟

حتی اگر شما به طور مستقیم تقصیری در ضربه روحی و آسیب وارد شده به آن شخص نداشته باشید، انکار آن رفتار اشتباه و حمایت از فرد مقصر هم گاهی اوقات می‌تواند به اندازه همان رفتار اشتباه دردناک و آسیب زننده باشد.

یا در موردی دیگر، شما ممکن است تصور کنید که هیچ ضربه روحی به همسر یا عزیز خود وارد نکرده‌اید اما او چنین باوری نداشته باشد و شما را مقصر این شرایط بد بداند. چنین شرایطی زمان مناسبی برای بحث بر روی تعاریف و مفاهیم نیست. وقتی شما احساس و باور عمیق دیگری را انکار می‌کنید،  دیوار جدایی را بالاتر می‌برید.

شما تنها با آگاهی از رنج او، بدون هیچگونه مقاومتی در برابر تصورات و نظرات او می‌توانید به شکل مناسبی این کدورت‌ها را برطرف کنید.

افراد را همانگونه که هستند بپذیرید

هیچ کس کامل نیست. حتی بین افراد عاقل و منطقی هم اختلاف‌های زیادی بر سر انتخاب راه‌های درست و غلط زندگی وجود دارد. بنابراین، در میان تمام این تردیدها و نقص‌ها و محدودیت‌های انسانی از خودتان بپرسید: «من چیزی را می‌خواهم؟ آیا می‌خواهم این شخص برای رسیدن به استانداردهای مدنظر من بهتر شود یا اینکه می‌خواهم در زندگی من بماند؟»

حتی اگر کاملا نتوانید دیدگاه خود را یک شبه تغییر دهید، باز هم با تمام توان و تلاش خود ثابت کنید که مشتاق شنیدن و یاد گرفتن هستید.

تغییر رفتارهایی که باعث آزار و اذیت عزیزان‌تان می‌شود..

ما معمولا از روی عمد طوری رفتار نمی‌کنیم که باعث رنج و آزار اعضای خانواده خود شویم. شما به عنوان پدر یا مادر شاید با خودتان فکر کنید که پدر یا مادر بسیار سخت گیر و مسئولیت پذیری بودید و سعی می‌کردید فرزند خود را از راه‌هایی که تصور می‌کردید خطرناک بوده، دور کنید.

شما مطمئن بودید که وقتی فرزند شما بزرگ شد، قدردان این راهنمایی‌های شما خواهد بود. اما گاهی اوقات، چیزی که شما با قصد کمک به فرزند انجام می‌دهید، تجربه تلخ و رنج‌آوری برای او خواهد بود.

پس وقتی فرزند شما می‌گوید که از این رفتار رنج می‌برد، سعی کنید تدافعی و زورگویانه رفتار نکنید. البته شما هم حق دارید که از خودتان دفاع کنید و حس بزرگی و احترام خود را حفظ کنید.

شما می توانید در زمان طولانی‌تر و در دراز مدت، روی این احترام متقابل کار کنید. اما اکنون، در این شرایط که روابط خانوادگی شما تحت تاثیرات مخرب است، فقط باید تمایل و اشتیاق خود به تغییر را نشان بدهید. فرصت برای ارتباط دوباره و آشتی کردن همیشه فراهم نیست.

حمایت از افرادی که ارتباط خود را با خانواده قطع کرده‌اند.

اکنون که مددکاران اجتماعی و متصدیان سلامت روانی جامعه، بیشتر با تاثیر عمیق جدایی و قطع ارتباط بین افراد خانواده آشنا و مطلع هستند، راه‌های زیادی را برای حل اینگونه مسائل، پیش پای این افراد می‌گذارند.

مثلا موسساتی مانند Stand Alone در بریتانیا، درباره این موضوع تحقیق و بررسی می‌کنند و به مردم درباره آثار مخرب و آسیب زننده جدایی و دوری از خانواده آگاهی می‌دهند و از اینگونه افراد حمایت‌های معنوی و مادی می‌کنند.

حتی ممکن است فضایی را برای افرادی که به خاطر جدایی از خانواده دچار انزوا و گوشه گیری شده‌اند، فراهم نموده تا بتوانند کمی از مشکلات روحی خود را حل کنند.

مطلبی که خواندید، ترجمه‌ای از نوشتۀ دکتر Jade Wu، روانشناس بالینی است. وی به طور تخصصی بر روی موضوع خواب و مشکلات آن و همچنین اختلالات اضطرابی کار می‌کند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.